Skyn soos die son (1)

Vir my is een van die mooiste verhale om die menswording van Jesus te verduidelik die verhaal van Thomas Merton.

Merton was ’n monnik in ’n baie streng Katolieke orde. Later in sy lewe het hy bely dat hy gedink het hy is darem ’n bietjie beter as gewone mense. Hy het immers baie dinge opgeoffer en volgens ’n baie streng regime geleef.

Eendag het hy egter ’n ervaring beleef wat sy manier van dink heeltemal verander het. Hy was in ’n besige stad omring van mense. Hy vertel: “In Louisville, at the corner of Fourth and Walnut, in the center of the shopping district, I was suddenly overwhelmed with the realisation that I love all those people, that they were mine and I theirs, that we could not be alien to another even though we were total strangers.”

Die implikasie van God se menswording het tot hom deurgedring: God het ons menswees kom bevestig.

Aan die boesem van die Vader

Die dae tussen Kersfees en Nuwejaar is altyd vir my so ’n tussenin-tyd. ’n Tyd tussen die boom en die bas. Gewoonlik ’n onverklaarbaar emosionele tyd. Ek dink ons elkeen beleef dit, maar dalk net anders.

In die kerkjaar staan ons die eerste Sondag ná Kersfees steeds by die Kersboodskap stil. Johannes 1:18 beeld die intieme verhouding tussen God en Jesus uit met die doel om die hoorders te oortuig dat wanneer hulle vir Jesus sien, hulle ook die Vader sien. Soos Jesus werk, so werk God. Wanneer Jesus huil, huil die Vader.

In die Direkte Vertaling lui Johannes 1:18 soos volg: “Niemand het God nog ooit gesien nie; die enigste Seun, self God, wat teen die bors van die Vader is, Hy het Hom bekend gemaak.” In die 1953-vertaling word “teen die bors van die Vader” vertaal met “in die boesem van die Vader”. En een Engelse vertaling sê: “who is close to the Father’s heart”. Die Seun is die Een aan die boesem van die Vader, naby aan die Vader se hart.

Hierdie Seun het God as’t ware kom verklaar, kom verduidelik. Hierdie metafore verkondig die verrassende wonder dat die Een wat God se hart ken God se hart kom wys het – vir ons.

Ons

“‘Die maagd sal swanger word en ’n Seun in die wêreld bring, en hulle sal Hom Immanuel noem.’ Die naam beteken God by ons” (Matt 1:23).

Die Naam Immanuel hef ons grense op: “God by ons.” Die grense tussen “ons” en “hulle”.

Wie is die ons? Wie is die hulle?

Die verskil tussen Kersfees en enige ander verjaarsdag is dat jou verjaarsdag joune is en jy die geskenke kry. Met Kersfees gee God Homself vir die wêreld-skepping-kosmos-mensdom. Binne die Naam waarmee Hy Homself gee – Immanuel – pas “hulle” of “julle” nie. Net “ons”.

Die hartseer werklikheid is dat ons deur die eeue heen met woorde en wapens teen “hulle” baklei, want God is by “ons”. Wanneer God by jou is, gun jy God ook troostend naby die ander? Is die Heilige daar om ook “hulle” te genees?

Immanuel is nie net troos nie; dit is ook uitnodiging en konfrontasie. Miskien kan ons een ding in die lig van Jesus se koms leer: om saam “ons taal” te probeer praat, want ons deel ons sonde, maar ook ons verlossing.

Immanuel

Wat is in ʼn naam? Die Evangelie van Matteus noem twee Name van Jesus met sy geboorte: Immanuel en Jesus.

Die Naam Immanuel verbind die Kind wat gebore is aan die Ou Testament. Immanuel is in Jesaja 7 binne die konteks van ’n moeilike politieke besluit en ’n gebrek aan vertroue as ’n teken aan die koning van Juda gegee. Kyk, naby en klein, dáár is die redding. In ’n kind.

In Jesaja 57:15 kry ons ook die teenstelling van God wat verhewe én naby is: “Ek woon in ’n hoë en heilige plek en Ek is by hom wat verdruk en nederig is. Ek gee nuwe krag aan die nederiges, Ek gee nuwe krag aan die verdruktes.”

Een kommentaar beskryf die Naam Immanuel as deel van die vreemdheid van Kersfees. Die Naam wat troos, is ook die Naam van die Verhewene wat naby is – altyd genesend. Later in Jesaja 57 staan daar dan ook: “Vrede vir dié wat ver is, vrede vir dié wat naby is, sê die Here” (v 19).

God draai die wêreld op sy kop

“Ek besing die grootheid van die Here, ek juig oor God, my Verlosser” (Luk 1:46-47).

Hierdie lofwoorde uit Maria se loflied, die Magnificat, stem baie ooreenstem met die lied wat Hanna tot eer van God gesing het (1 Sam 2). In albei vroue se lewe was dit die reaksie op God se verrassende en lewegewende ingrype in hulle lewe.

Hierdie lied is ten opsigte van sy inhoud glad nie sag nie. Ons is geneig om Kersfees te romantiseer met ons uitbeeldings en verhale van vrede en vreugde. Maar eintlik is Maria se lied ontwrigtend. Sy profeteer oor ’n wêreld waarin God dinge omdraai en waardes verander: God ruk magtiges van hulle trone af (Luk 1:52) en rykes word met leë hande weggestuur (v 53). God verhoog die geringes en versadig die hongeres met goeie gawes.

Dit is juis as minste, as vrou en as besitting in haar tyd dat Maria God se ander manier van werk in haar lewe kon raaksien. Sy besing die God wat die kleinstes roep en gebruik.

Jesus

Die engel sê die Kind moet Jesus genoem word. Josua in sy moedertaal. Dié Naam beteken “God red”.

Van Ruler, ’n Nederlandse teoloog, sien in hierdie Naam die bedoeling van die koms van Jesus asook die wese van God uitgedruk: “Die Here kom te hulp en Hy red uit alle nood en verderf.”

Jesus se Naam raak ons reeds in ons nood aan. Dit is nie ’n Naam wat niks met ons te make het nie. Ons is immers verlangend en verlore. So ’n Naam val slegs reddend op die oor van dié wat hulleself goed ken en weet: God het na ons toe gekom sodat ons nie meer hoef te probeer om by Hom uit te kom nie.

Psalm 40 beskryf dit in beeldryke taal: “Ek het gesmag na die hulp van die Here. Hy het na my toe afgebuig en my hulpgeroep gehoor. Hy het my uitgetrek uit die put van die dood, uit die slymerige modder, my op ’n rots laat staan en my weer op vaste grond laat loop” (v 2-3).

Dankie

Dankie, Here, dat U gekies het om uit ’n vrou,

as mens, soos ons die wêreld binne te kom.

Dankie dat U, soos ons, ’n kind was en alledaagse dinge gedoen het

sodat niks meer alledaags kan wees nie.

Ons ontvang U in die krip as ons koning,

die Een wat ons kom red en heelmaak het.

Mag ons optrede teenoor kinders in die wêreld

staan in die teken van u koninkryk

waar die kleinste groot is en die laaste eerste,

waar ons dien en liefhet.

Dankie dat ons weet U wil ’n wêreld vol harmonie

en sonder geweld.

Vir ons, altyd vir ons, is ’n Kind gegee.

Dankie.

Met arendsvlerke

Van Ruler, ’n Nederlandse teoloog, merk in sy Adventmeditasies op dat die werklikheid is dat ons maklik moeg word. Liggaamlik moeg en geestelik moeg. Ons bereik plekke waar ons net nie meer lus is vir môre of lus is vir glo nie.

Soos iemand treffend geskryf het: Die bede in die Ons Vader waarin ons vra dat ons nie in versoeking sal kom nie, het te make met die smeekbede dat ons nie op ’n plek sal beland waar ons dink ons geloof is nie die moeite werd nie, waar ons Christen-wees-verhaal vir ons nutteloos is nie.

Net God kan ons moegheid dra en dit selfs verander. Jesaja 40 verwoord iets hiervan: “Selfs jongmanne word moeg en raak afgemat, selfs manne in hulle fleur struikel en val, maar dié wat op die Here vertrou, kry nuwe krag. Hulle vlieg met arendsvlerke” (40:30-31).

Omdat God nie moeg word nie …

… is daar ʼn môre.

… dra Hy ons vandag.

… kan God in Advent in ons harte ’n verwagting en ’n verlange skep vir nuwe lewe en nuwe hoop.

Goeie nuus

In Lukas is daar twee gelyklopende geboorteverhale, dié van Johannes die Doper en dié van Jesus. Albei ontvangers van die Goddelike woorde oor die naderende geboorte – Sagaria en Maria – sing ’n loflied.

Die goeie nuus in Sagaria se lied is verlossing en vergifnis wat aan mekaar vasgeheg word. Johannes word in hierdie lied gesien as die een wat “kennis van verlossing” aan sy volk sal meedeel, “verlossing deur vergifnis van hulle sondes” (Luk 1:77). Hierdie vergifnis spruit uit God se innige ontferming. En hierdie innige ontferming word geassosieer met die Môreson wat sal skyn oor dié wat in die duisternis is om hulle voete op die regte pad te plaas.

God kies om te skyn. God kies om Hom te ontferm. God kies om te vergewe. God kies om te verlos.

God stuur twee kinders omdat Hy nooit sy heilige verbond vergeet nie (1:72). Dít is die goeie nuus.

Betlehem vandag

Martin Luther het in een van sy Kersfeespreke sy gemeente aangepraat omdat hulle gedink het hulle sou anders opgetree het as die swanger Maria aan hulle deur kom klop het. Volgens hom is dit net omdat hulle reeds Christus se grootheid ken dat hulle dit glo. Maar hy dink hulle is kinderagtig om te dink hulle sou Jesus in sy weerloosheid herken het.

Miskien, het Luther gesê, moet hulle liewer nie in hulle verbeelding scenario’s oproep waar hulle tot Maria se redding kom nie, maar eerder oor die woorde van Matteus 25 nadink.

In Matteus 25 sê Christus vir ons: Soos jy teenoor jou naaste in nood optree, só tree jy teenoor My op.

Jy hoef nie al hierdie eeue in Betlehem te gebly het nie, want die verhaal van Christus wat in die weerloses teenwoordig is, speel elke dag in ons elkeen se lewe af. En ons wat die Baba herken en besef wie Hy is, het miskien nog minder verskonings as die mense van Betlehem. Ons het riglyne gekry oor hoe om Hom te herken. Ons weet al so ’n bietjie meer, nie waar nie?

1 4 5 6 7 8 142